Aż 70% Polaków żyje w stresie! Tymczasem Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ostrzega, że stres to najbardziej szkodliwy czynnik zagrażający zdrowiu współczesnego człowieka.

Wyniki ogólnopolskich badań „Stres w Polsce – raport Melisany Klosterfrau” dowodzą że większość Polaków żyje w ciągłym stresie i nie wie, jak minimalizować jego objawy i rozpocząć skuteczną walkę z jego objawami.

 
Pośpiech, nadmiar obowiązków, problemy rodzinne, lęk o pracę, o niespłacone kredyty. Stres. Towarzyszy nam codziennie. Do tego dochodzą jeszcze: obawa o dzieci, nieporozumienia z partnerem. W ciągu minionych 100 lat nasze życie zmieniło się w o wiele większym stopniu niż przez poprzednie pięć tysiącleci. Społeczeństwo XXI wieku żyje coraz szybciej. Nastawieni na odnoszenie sukcesu, nękani licznymi chorobami, zamartwiający się problemami finansowymi, bombardowani dramatycznymi informacjami przez środki masowego przekazu, nie umiemy często odnaleźć się we współczesnym świecie. Kumulując w sobie negatywne emocje, lęk i niepokój, narażamy się na długotrwałe, negatywne oddziaływanie stresu. Co zatem nas stresuje? Jak objawia się stres? Jak najskuteczniej sobie z nim radzić? Ogólnopolskie badanie Melisany Klosterfrau i Instytutu Badawczego Pentor Research International przynosi ciekawe odpowiedzi na powyższe pytania.

Kto i czym się stresuje?

 Osoby po 30. roku życia (73%) - częściej niż osoby młodsze - przyznają, że odczuwają stres codziennie lub prawie codziennie. Przyczyną tego stanu rzeczy jest najczęściej zła sytuacja finansowa gospodarstwa domowego (37%), choroba kogoś z rodziny (25%), bądź samego respondenta (23%). Praca jako źródło stresu jest wskazywana na dalszych miejscach (17%).

 To czym się stresujemy zależy od naszej płci, wieku, miejsca zamieszkania i etapu życia. Współczesne kobiety uskarżają się na brak czasu i nadmiar codziennych zadań. Z jednej strony odpowiedzialna praca zawodowa - z drugiej obowiązki domowe i nieustanna rywalizacja na wszystkich płaszczyznach tworzą ciągłe napięcie emocjonalne. To właśnie kobiety zdecydowanie częściej niż mężczyźni podatne są na stres (kobiety 75%; mężczyźni: 65%), mieszkanki dużych miast (powyżej 50 000 mieszkańców).

 Dla osób po 30. r. ż. czynnikami stresogennymi są przede wszystkim: brak pieniędzy, problemy zdrowotne, zmiany pogody, konflikty/problemy z dziećmi, podczas gdy osoby młodsze (do 29. r. ż.) wymieniają: niepewność swojej przyszłości, egzaminy, problemy w szkole oraz konflikty ze znajomymi.

 Polska zestresowana

 
Najczęściej z powodu stresu cierpią mieszkańcy południowej, środkowo-wschodniej i południowo-zachodniej części Polski, zaś grupą najmniej zestresowaną okazali się mieszkańcy regionu stołecznego.

 Zapytani o przyczyny stresu mieszkańcy regionu stołecznego jako jedyni na pierwszym miejscu wskazali pracę. Polacy zamieszkujący pozostałe regiony kraju najczęściej wymieniali problemy materialne i kłopoty ze zdrowiem. Najbardziej zestresowani niepewną przyszłością są Polacy z regionu środkowo-wschodniego (39%), zaś zmiany pogody szczególnie doskwierają w regionie środkowo-zachodnim.

 Jak powstaje i czym objawia się stres?

 Pojęcie stresu stworzył wybitny fizjolog H. Selye w 1960 roku. Oznacza ono "niespecyficzną reakcję organizmu na dowolne wymagania stawiane mu z zewnątrz". Na skutek stresu w organizmie zachodzi szereg zmian, które mają doprowadzić do poradzenia sobie z trudną sytuacją.

 Geneza stresu

 Stresory (czynniki wywołujące stres) aktywizują nasz organizm i stawiają go w pełnej gotowości do walki. W sytuacji stresowej centrum dowodzenia przejmuje podwzgórze, kontrolując autonomiczny układ nerwowy, regulujący funkcjonowanie narządów wewnętrznych. Wysyłany jest komunikat: pracujemy na najwyższych obrotach. Informacja o zagrożeniu błyskawicznie dociera do wszystkich narządów, głównie dzięki zwiększonej ilości adrenaliny – hormonu usprawniającego komunikację między komórkami nerwowymi. Te organy, które w walce nie będą potrzebne otrzymują od tej pory mniejsze dostawy krwi. Na skutek rozszerzenia naczyń wieńcowych serce zaczyna mocniej bić, zwiększa się jego wydolność i wzrasta ciśnienie krwi. Przystosowują się również narządy słuchu i wzroku - rozszerzone źrenice mają zapewnić większą spostrzegawczość i szybszą reakcję na niebezpieczeństwo. Na wypadek, gdyby doszło do zranienia, wzrasta też ilość płytek krwi (staje się ona bardziej gęsta), by szybciej zahamować ewentualne krwawienie. Jednostka staje się mniej wrażliwa na ból. Jeśli działanie stresora się przedłuża, organizm oswaja się z sytuacją zagrożenia i wchodzi w stadium tzw. odporności. Czujność pozostaje, choć znikają charakterystyczne dla reakcji alarmowej objawy. Jeśli sytuacja stresowa trwa, a napięcia nie uda się rozładować, organizm może wejść w kolejną fazę – wyczerpania. Wówczas odporność na niekorzystne bodźce spada i zaczyna się destrukcyjny wpływ stresu na ciało
i umysł.

 Źródła stresu mogą być bardzo różne. To, co u jednych powoduje lęk, zdenerwowanie, zniecierpliwienie i chęć ucieczki, u innych może być przyczyną zaledwie niewielkiego napięcia. Każda sytuacja jest subiektywnie oceniana przez osobę i w zależności od tego, jak postrzega ona możliwości poradzenia sobie z trudnościami, zaczyna odczuwać określony poziom stresu. Im bardziej jednostka czuje się pewna swoich możliwości sprostania trudnej sytuacji, tym jej stres jest mniejszy.

 Objawy stresu

 33% Polaków odczuwających stres przyznaje, że stres najczęściej objawia się poprzez ogólne rozdrażnienie, podenerwowanie, nadpobudliwość i nerwowość. 22% osób uskarża się na bóle głowy, zaś do odczuwania złości, agresji oraz wyładowywania się na innych przyznaje się aż 19% społeczeństwa. 17% Polaków z powodu stresu odczuwa wewnętrzne uczucie lęku, niepokój oraz stany zagrożenia. Różnice widać dopiero w analizie objawów stresu wymienianych na dalszych miejscach: osoby
po 30. r. ż. częściej wskazują wzrost ciśnienia krwi, osoby młodsze zaś pocenie się i drżenie rąk.

 Różnice w odczuwaniu stresu widoczne są również na poziomie płci. U kobiet, znacznie częściej niż u mężczyzn, stres objawia się bólem głowy, kłopotami ze snem, stanami lęku, niepokoju, zagrożenia, brakiem chęci do działania, do życia, bólami żołądka, depresją, czy brakiem apetytu. Mężczyźni rzadziej przyznają się do odczuwania któregokolwiek z objawów wskazanych przez kobiety.

 33% Polaków przyznaje, że stres najczęściej objawia się poprzez ogólne rozdrażnienie, podenerwowanie, nadpobudliwość i nerwowość. 22% osób uskarża się na bóle głowy. 17% Polaków z powodu stresu odczuwa wewnętrzne uczucie lęku, niepokój oraz stany zagrożenia. Osoby po 30. r. ż. jako objawy stresu najczęściej wskazują wzrost ciśnienia krwi, osoby młodsze zaś pocenie się i drżenie rąk. U kobiet stres znacznie częściej objawia się bólem głowy i kłopotami ze snem.

 Polacy w walce ze stresem

 Mimo że stres jest nieuniknionym elementem naszego codziennego życia, nie można
z rezygnacją poddawać się jego szkodliwemu i długotrwałemu działaniu. Warto nauczyć się, jak sobie z nim radzić, łagodzić jego objawy i zapobiegać negatywnym skutkom.

Jak wynika z badania „Stres w Polsce – Raport Melisany Klosterfrau” najbardziej skuteczne sposoby radzenia sobie ze stresem, zdaniem Polaków odczuwających stres to: odwracanie uwagi poprzez zajęcie się czymś innym (21%), spacerowanie na świeżym powietrzu (18%), sięgnięcie po papierosa (18%). Jednak to właśnie „zapalenie papierosa” zostało wskazane przez największy odsetek Polaków (15%) odczuwających stres jako ostatnio użyty sposób w radzeniu sobie ze stresem.