Eksperci Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny, lekarze i pracownicy punktów kontrolno-diagnostycznych alarmują: w 2011 roku liczba nowo wykrytych zakażeń niemal na pewno przekroczy 1000, a może zbliżyć się nawet do 1100. W 2010 r. tylko w 2 punktach prowadzonych w Warszawie przez Fundację Edukacji Społecznej wykryto w ciągu całego roku 37 zakażeń. W tym roku – do połowy września – już 50!

Od początku epidemii HIV w Polsce odnotowano ponad 14 tysięcy zakażeń. A to zaledwie wierzchołek góry lodowej. Eksperci szacują, że w naszym kraju z HIV żyje około 25-35 tysięcy osób, ale większość z nich o tym nie wie. Polacy nie testują się w kierunku wirusa, nawet jeśli zdarzył im się ryzykowny kontakt seksualny. Rzecz w tym, że - zdaniem większości - ich kontakty seksualne nie są ryzykowne. Niestety nie jest to prawda.

„Każda aktywna seksualnie osoba może być zakażona. Największym ryzykiem jest obłożony przygodny seks bez zabezpieczeń. I to wcale nie z nieznajomym, tylko właśnie z kimś, kogo widujemy na co dzień. Taka osoba wydaje nam się czysta, zadbana – taka jak my. Zapominamy więc o prezerwatywie. I te chwile zapomnienia mogą nas drogo kosztować. Partner lub partnerka może nie wiedzieć, że żyje z HIV i niechcący nas zakazić. Bezpieczeństwa nie gwarantuje nawet związek małżeński” – powiedział w wywiadzie dla „Rzeczpospolitej” prof. Andrzej Gładysz, wybitny specjalista ds. HIV z Akademii Medycznej we Wrocławiu.

Poziom wiedzy o HIV wciąż pozostawia wiele do życzenia, ale - mimo niechęci do robienia testów w kierunku HIV - liczba wykrytych zakażeń w Polsce rośnie. Co z kolei powoduje, że niezwykle istotny staje się problem dostępności do leczenia HIV/AIDS. A z tym niestety bywa w Polsce różnie.
„W wielu regionach można mówić o sukcesie. Prężnie działają punkty testowania w kierunku HIV, czyli tzw. PKD, są profesjonalni lekarze, dobry dostęp do leków. Wiele dobrego można powiedzieć np. o Wrocławiu, Szczecinie, Warszawie… Niestety nie wszędzie jest tak optymistycznie. Są regiony, z których osoby żyjące z HIV muszą dojeżdżać na spotkanie z lekarzem do innych województw. Podobnie jest z PKD. Fakt, że w którymś województwie jest punkt testowania nie odzwierciedla faktycznej dostępności do świadczenia, gdyż niejednokrotnie jest on dostępny dla pacjentów raz, bądź dwa razy w tygodniu, po dwie godziny. Czy taki stan można uznać za zadowalający w przypadku województwa, w którym mieszka kilka milionów mieszkańców? Moim zdaniem, nie” – powiedział w wywiadzie dla „Rzeczpospolitej” Mateusz Liwski, prezes Polskiej Fundacji Pomocy Humanitarnej Res Humanae.

Eksperci zastrzegają jednak, że nawet pełna dostępność do leczenia, choć ważna, nie rozwiąże problemu. Prawdziwym kluczem do walki z HIV jest edukacja. Niestety właśnie na nią brakuje środków finansowych. Dzięki wysiłkom Krajowego Centrum ds. AIDS i całego resortu zdrowia wszyscy zakażeni w Polsce mają dostęp do bezpłatnych leków. Konieczne są jednak dalsze działania mające na celu zwiększenie świadomości wirusa w społeczeństwie, uczulenie na profilaktykę, zachęcenie do wcześniejszego diagnozowania i wyjaśnienie, że HIV to nie wyrok śmieci, i że z wirusem można długie lata żyć, pracować, a nawet rodzić zdrowe dzieci. I właśnie podniesieniu wiedzy o HIV mają posłużyć granty, które otrzymają od firmy Gilead Sciences laureaci konkursu Pozytywnie Otwarci. W sumie, na szeroko rozumianą edukację, diagnozowanie i monitorowanie oraz wspieranie ludzi żyjących z HIV, przekazane zostanie w ramach programu 185 tysięcy złotych.

„Budowanie wiedzy o HIV jest podstawowym zadaniem programu Pozytywnie Otwarci. Dzięki niemu w najbliższym roku wiele się w Polsce zmieni na plus. Wdrożone zostaną nowe kampanie przestrzegające przed HIV i zachęcające do testowania się, zakażeni dowiedzą się więcej o tym, jak ważne jest dokładne przestrzeganie zaleceń lekarzy, w Białymstoku powstanie nowy punkt kontrolno-diagnostyczny. Jestem przekonany, że program Pozytywnie Otwarci może się stać w obszarze HIV tym, czym Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy jest w całej ochronie zdrowia” – powiedział Michał Kaźmierski, dyrektor generalny Gilead Sciences Poland.

Program Pozytywnie Otwarci został uruchomiony wiosną tego roku. Jego partnerami są Prezydent M. St. Warszawy, Krajowe Centrum ds. AIDS, Służba Zdrowia i Wydawnictwo Termedia. Granty w konkursie Pozytywnie Otwarci ufunduje firma Gilead Sciences. Więcej informacji znajduje się na stronie internetowej www.pozytywnieotwarci.pl