Ginekolodzy uważają, że nowoczesne pigułki antykoncepcyjne może zażywać niemal każda kobieta: nastolatka, karmiąca i zbliżająca się do menopauzy. Nie ma przeszkód, by stosowały ją kobiety, które jeszcze nie rodziły. Zanim lekarz wypisze receptę, zaleca wykonanie cytologii. Jeżeli podejrzewa chorobę wykluczającą stosowanie pigułki, prosi o wykonanie dodatkowych analiz, np.: oznaczenia enzymów wątrobowych, stężenia bilirubiny, poziomu cukru i hormonów we krwi. Jeśli lekarz nie znajdzie przeciwwskazań do stosowania pigułki, dobierze odpowiedni preparat. Może to być pigułka z dwoma hormonami: estrogenem i progesteronem (odpowiednik naturalnie produkowanego przez organizm progesteronu) lub tzw. minipigułka z jednym hormonem (progesteronem).

Organizm kobiety produkuje estrogen w ciągu całego cyklu, progesteron zaqś - tylko w drugiej fazie. Podanie progesteronu i małej dawki estrogenu na początku cyklu sprawia, że komórka jajowa nie dojrzewa i nie uwalnia się z jajnika. Antykoncepcyjne działanie tabletki nie ogranicza się jedynie do zahamowania jajeczkowania. Zagęszcza ona też śluz w szyjce macicy tak, że plemniki nie mogą przez niego przenikać. Ponadto błona śluzowa macicy zmienia się pod wpływem podanych hormonów, więc gdyby doszło do spotkania komórki jajowej z plemnikiem, zagnieżdżenie się zapłodnionej komórki staje się niemożliwe.

Rozpoczynając kurację, pierwszą tabletkę z opakowania trzeba połknąć pierwszego dnia menstruacji. Tabletkę antykoncepcyjną zażywa się raz dziennie, przez 21 dni. Potem następuje siedmiodniowa przerwa i wtedy pojawia się miesiączka. Po przerwie sięga się po kolejne opakowanie.

• DLA MŁODYCH KOBIET

  • Rozpoczynających współżycie
    Jednofazowe pigułki o niewielkiej ilości estogenu, np. logest, mercilon, harmonet.

• Ze skłonnością do trądziku
  Diane-35 - lek dermatologiczny o takim samym składzie jak tabletka antykoncepcyjna: leczy cerę i zapobiega ciąży.

• Karmiących piersią
  Minipigułka (cerazette). Nie zmniejsza laktacji. Nie zawiera estrogenów, które przenikają do organizmu dziecka z mlekiem matki, co byłoby szkodliwe dla rozwijającego się maluszka.

• Powracających do antykoncepcji po przerwie, np. po porodzie
  Tabletki jednofazowe o średniej zawartości estrogenów, np. femoden, marvelon, minulet.

• DLA KOBIET DOJRZAŁYCH

  • Nie planujących dziecka przed klimakterium
    Tabletki jednofazowe o nieco wyższej zawartości estrogenów, np. cilest, marvelon, minulet, femoden, microgynon, oraz pigułki dwu- i trójfazowe, np. milvane, triquilar, trinordiol.

• Zbliżających się do menopauzy
  Minipigułka (cerazette). Nie wpływa w tak dużym stopniu na gospodarkę hormonalną organizmu jak pigułki dwuskładnikowe. Można stosować także tabletki jednofazowe.

Minipigułka

Nazywa się cerazette. Nie zawiera estrogenu, lecz jedynie niewielką ilość progestagenu. W opakowaniu jest 28 tabletek, które trzeba zażywać codziennie bez przerwy na krwawienie. Tabletka chroni przez 24 godziny od zażycia, ale pod koniec doby jej skuteczność maleje, dlatego najlepiej brać ją np. rano, gdy raczej nie współżyjemy. Dawka hormonu jest tak niska, że nie zawsze hamuje jajeczkowanie (tylko w 85 proc. przypadków). Utrudnia jednak plemnikom przedostanie się do jajowodów, gdyż silnie zagęszcza śluz szyjki macicy.

ANTYKONCEPCJI HORMONALNEJ NIE MOGĄ STOSOWAĆ:

• kobiety chore na zapalenie żył lub zakrzepicę naczyń (ostrożność zaleca się u osób, w których najbliższej rodzinie występuje ta choroba); panie ze zdiagnozowaną niedokrwienną chorobą serca;

• pacjentki z wykrytym nowotworem piersi, szyjki macicy lub guzami wątroby;

• palące papierosy (palenie po 35 roku życia to bezwzględne przeciwwskazanie) i otyłe (o BMI powyżej 33) - nikotyna, otyłość i antykoncepcja hormonalna potęgują ryzyko rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego.

• panie z niezdiagnozowanymi krwawieniami poza menstruacją.